Ο λόγος για τα απορρίμματα, για τα οποία μπορεί να εφαρμοστεί κατ’ αναλογίαν το ρηθέν υπό Ανδρέου του Προφήτου λέγοντος ότι «αν δεν αφανίσουμε το χρέος θα μας αφανίσει αυτό». Βέβαια ο Ανδρέας, ως μεγάλος γκουρού της οικονομίας, διάσημος καθηγητής της Οικονομετρίας σε φημισμένα Πανεπιστήμια της Αμερικής ήξερε πολύ καλά τα πράγματα και «έβλεπε» με μεγάλη ευκρίνεια την επερχόμενη καταστροφή. Αλλά δεν έσπευσε να υιοθετήσει την προτροπή του σύγχρονου διαφημιστικού σλόγκαν «το’ βλεπες δεν το ’παιζες!» γιατί άλλα παίγνια πιο ελκυστικά ήταν στο κέντρο του ενδιαφέροντός του τον καιρό εκείνο.
Και για μεν το χρέος απομένουν κάποια τελικά στάδια για να εκπληρωθεί πλήρως η προφητεία, ενώ για τα σκουπίδια δεν θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να απολαύσουμε την εκπλήρωσή της: Η καθαριότητα, η υγεία, η ανάσα ολόκληρης τη Αττικής κρέμεται από μια λεπτή κλωστή, από τη λειτουργία δηλαδή της μοναδικής χωματερής που κατοικοεδρεύει στη Φυλή και όλοι περιμένουμε με αγωνία το απευκταίο, είτε είναι αυτό κάποιο ατύχημα σε υπάλληλο του Δήμου ή ρακοσυλλέκτη, είτε αυτό είναι το ξαφνικό επαναστατικό ξύπνημα κάποιου συνδικαλιστή που θα τον οδηγήσει να σφίξει τον βρόγχο γύρω από τον λαιμό της χιλιοταλαιπωρημένης Αττικής.
Η κατάσταση στο Δήμο μας φαίνεται να είναι ήρεμη και ελεγχόμενη, όσο δεν υπάρχει κώλυμα στη διαδικασία ροής των απορριμμάτων και όσο η εργασιακή ειρήνη ισορροπεί ασθμαίνουσα στο τεντωμένο σχοινί της αβέβαιης καθημερινότητάς μας. Η νέα Δημοτική Αρχή και ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος φαίνεται ότι καταβάλουν φιλότιμες προσπάθειες για να διατηρήσουν ένα ανεκτό επίπεδο καθαριότητας, το κατά πόσο όμως θα κατορθώσουν να το διατηρήσουν σε βάθος χρόνου είναι άδηλον και κρύφιον.
«Τοσούτω μάλλον καθ’ όσον» η καθαριότητα του Δήμου είναι ένα ταγκό που θέλει δύο για να το χορέψουν. Και αν ο ένας εταίρος είναι σίγουρα ο Δήμος (και μαζί όλοι οι απαραίτητοι παράγοντες για την ομαλή πορεία της διαδικασίας) ο άλλος είναι ο Δημότης, ο ρόλος και η συμμετοχή του οποίου δεν έχει με τη δέουσα έμφαση τονιστεί. Και ενώ είναι βέβαιο ότι όσο και αν η συμμετοχή του Δήμου είναι έντονη, εμφανής ακόμη και πληθωρική, δεν είναι από μόνη της ικανή να δώσει λύση στο πρόβλημα των σκουπιδιών, άλλο τόσο είναι βέβαιο ότι η όλη προσπάθεια για να διατηρηθεί η πόλη καθαρή είναι ματαιοπονία χωρίς την ενεργό, συνειδητή και με υπερβάλλοντα ζήλο συμμετοχή του Δημότη.
Ένας καλός εκπαιδευτής αλλά και μετρητής της συμμετοχής του Δημότη στον υπό συζήτηση τομέα είναι και η δραστηριότητα της ανακύκλωσης. Δυστυχώς εδώ τα πράγματα όχι μόνον δεν επιτρέπουν αισιοδοξία αλλά κρούουν έντονα το καμπανάκι του κινδύνου. Και οι συνηθισμένες αιτιάσεις για την μη ανταπόκριση της κεντρικής εξουσίας στις εκκλήσεις γιά άμεση βοήθεια και προώθηση εξειδικευμένων διαδικασιών για την εμπέδωση και βελτιστοποίηση των σχετικών με την ανακύκλωση διεργασιών δεν αποτελούν επαρκές και ισχυρό άλλοθι για τη Δημοτική Αρχή.
Δεδομένων των λίαν αρνητικών οικονομικών συνθηκών που δεν αφορούν μόνο τον Δήμο αλλά και τον κάθε Δημότη ξεχωριστά, η Δημοτική Αρχή πρέπει να αναζητήσει, να εφεύρει, να προωθήσει, να διαφημίσει, να εισηγηθεί τρόπους και μεθόδους που θα τείνουν στη μείωση του όγκου των απορριμμάτων. Επί πλέον η προσπάθεια για την συνειδητοποίηση ότι η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένα θέμα που αφορά όλους μας ανεξαιρέτως και κανένας απολύτως δεν μπορεί να αποποιηθεί το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί, είναι υψίστης προτεραιότητας. Η εποχή που όλα τα περιμέναμε από το Κράτος πέρασε προ αμνημο(νιο)νεύτων χρόνων.
Και επειδή τα πολλά λόγια είναι φτώχεια ας μην προσθέσουμε στην ήδη εγκαθιδρυμένη και όχι πιθανολογούμενη πτώχευσή μας και άλλο φορτίο. Αντ’ αυτού θα παρακαλέσω να μου επιτραπεί να μεταφέρω μια καλή (αν και δεν ξέρω πόσο εύκολα εφαρμόσιμη) ιδέα συμπολίτη μας που άκουσα πρόσφατα: Θα ήταν τόσο δύσκολο να υπάρχει σε κάθε νοικοκυριό της πόλης μας ένας (έστω και μετρίου μεγέθους) κάδος κομποστοποίησης που βοηθάει αποδεδειγμένα στη μείωση του όγκου των σκουπιδιών;
Απλώς αναφέρω την ιδέα αναδεχόμενος την ευθύνη της «διαμεσολαβήσεώς» της επικαλούμενος την επιείκεια του αναγνώστη, υπενθυμίζοντας την Κυπριακή παροιμία που λέει ότι «ο πεμπάμενος ούτε δέρρεται ούτε σκοτώνεται». Και ως πρέσβης (πεμπάμενος) της παραπάνω ιδέας ελπίζω στη σχετική διπλωματική ασυλία.
Για να μην ξεχνούμε όμως και τις ανεκπλήρωτες προφητείες και την έκβασή τους ας αναφέρουμε ότι λέγεται πως ο μεγάλος Ανδρέας όταν ρωτήθηκε τι θα γίνει όταν το χρέος μας αφανίσει, εκείνος φέρεται ότι απάντησε: «Εγώ τότε θα είμαι αλλού!».
Την ίδια απάντηση δίνει και ο μικρός (υπογράφων) Ανδρέας στο ερώτημα τι θα γίνει όταν τα σκουπίδια μας αφανίσουν…
Ανδρέας Κ. Ντεληθέος
Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
e-mail: andreasthomas2002[at]yahoo.com