Ο λοιμός των Αθηνών: ιστορική, φιλοσοφική και ιατρική προσέγγιση υπό το φως της σύγχρονης έρευνας DNA»

Κινηματοθέατρο «Μ.Μερκούρη» (Γ.Γεννηματά και Ανατ. Ρωμυλίας 123)

Δευτέρα 20 Απριλίου 7:30 μ.μ. / Είσοδος Ελεύθερη

O λοιμός της αρχαίας Αθήνας αποτέλεσε έναν από τους αποφασιστικούς παράγοντες για την έκβαση του Πελοποννησιακού Πολέμου και το τέλος της αθηναϊκής κυριαρχίας στη Μεσόγειο. Ο λοιμός ξέσπασε κατά την πολιορκία της Αθήνας από τους Σπαρτιάτες, στην αρχή του καλοκαιριού του 430 π.Χ. και μέχρι το καλοκαίρι του 428 π.Χ. κυριολεκτικά αποδεκάτισε τον πληθυσμό της πόλης. Επειτα από μία βραχεία περίοδο ύφεσης, η επιδημία ξέσπασε ξανά στη διάρκεια του χειμώνα του 427 π.Χ. και διήρκεσε μέχρι τον χειμώνα του 426 π.Χ. Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους τρεις κατοίκους της Αθήνας χάθηκε από την επιδημία, μεταξύ αυτών και ο Περικλής. Τα μοναδικά στοιχεία για τον λοιμό προέρχονται από τις σχετικές αναφορές του Θουκυδίδη, στην περίφημη Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, όπου περιγράφονται με αρκετή ακρίβεια τα κύρια σημεία και συμπτώματα της νόσου. Η επιστημονική τεκμηρίωση της αιτίας του λοιμού της Αθήνας, όμως, εξασφαλίσθηκε από το υλικό αρχαιολογικής ανασκαφής της περιόδου 1994 – 1995, που πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία της αρχαιολόγου κ. Εφης Μπαζιοτοπούλου – Βαλαβάνη και την ευθύνη της 3ης Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, στην περιοχή του αρχαίου νεκροταφείου της Αθήνας, στον Κεραμεικό. Στην ανασκαφή αυτή ανακαλύφθηκε ένας ομαδικός τάφος, -περίπου 150 ατόμων- που χρονολογήθηκε από τους αρχαιολόγους στην περίοδο του λοιμού, μεταξύ 430-426 π.Χ. Με βάση τα ευρήματα αυτά, ομάδα Ελλήνων επιστημόνων διατύπωσε τη θεωρία ότι πρόκειται για θύματα του λοιμού της Αθήνας και αποφάσισε να προχωρήσει σε εργαστηριακή μελέτη του σκελετικού υλικού, με σκοπό την ταυτοποίηση του μικροβιακού παράγοντα που προκάλεσε τον θάνατό τους.

Στην ομάδα των συγγραφέων συμμετείχε και ο γενετιστής κ. Χρήστος Γιαπιτζάκης, Κλινικός – Μοριακός Γενετιστής, Αναπλ. Καθηγητής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο πρώτος επιστήμονας που πραγματοποίησε στην Ελλάδα ανάλυση αρχαίου DNA, στο πλαίσιο της έρευνας για την αιτία του λοιμού των Αθηνών.

Ο κ. Γιαπιτζάκης θα παραχωρήσει επιστημονική διάλεξη την προσεχή Δευτέρα 20 Απριλίου στο πλαίσιο του εαρινού εξαμήνου του ΔΕΑΠ Γλυφάδας, με θέμα: «Ο λοιμός των Αθηνών: ιστορική, φιλοσοφική και ιατρική προσέγγιση υπό το φως της σύγχρονης έρευνας DNA».